Chó nôn ra bọt trắng một hai lần, sau đó vẫn tỉnh táo, uống nước, ăn uống và chơi bình thường thì có thể chăm tại nhà và theo dõi sát. Bọt trắng thường là nước bọt và dịch nhầy khi dạ dày rỗng, sau khi ăn cỏ, hoặc là bọt khạc ra sau cơn ho. Nếu chó nôn liên tục, nôn quá 4 đến 6 giờ, cố nôn mà không ra gì, bụng chướng, lừ đừ, có máu, hoặc là chó con, hãy đưa đi thú y ngay.
| Tình huống | Mức độ | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Nôn bọt trắng 1 đến 2 lần, sáng sớm hoặc lúc đói, sau đó bình thường | Nhẹ | Theo dõi tại nhà, điều chỉnh giờ ăn |
| Nôn bọt trắng sau khi ăn cỏ, rồi bình thường | Nhẹ | Theo dõi, kiểm tra cây trong nhà có độc không |
| Ho rồi khạc ra bọt trắng, vẫn ăn uống | Cần khám | Đưa đi thú y trong vài ngày, cách ly chó khác |
| Nôn nhiều lần trong vài giờ, không giữ được nước | Nặng | Đi thú y trong ngày |
| Nôn kèm tiêu chảy, lừ đừ, bỏ ăn, nhất là chó con chưa tiêm đủ | Nặng | Đi thú y ngay |
| Cố nôn liên tục mà không ra gì, bụng chướng, chảy dãi | Cấp cứu | Đến thú y ngay lập tức |
| Nôn có máu, nghi ăn phải chất độc, dị vật | Cấp cứu | Đến thú y ngay lập tức |
Bọt trắng là gì
Khi dạ dày gần như rỗng, thứ chó nôn ra chủ yếu là nước bọt, dịch nhầy và không khí, nên trông như bọt trắng. Theo AKC, chất nôn của chó có thể là bọt vàng, xanh hoặc trắng; bọt vàng xanh thường chứa dịch mật khi dạ dày rỗng. Bọt vàng có bài riêng chó không ăn và nôn ra bọt vàng.
Màu bọt không đủ để kết luận bệnh. Điều quan trọng hơn là số lần nôn, chó còn uống nước được không, và các dấu hiệu đi kèm.
Nôn, ọe hay ho khạc
Ba hiện tượng này dễ nhầm, và nguyên nhân khác nhau hoàn toàn:
- Nôn: theo Merck Veterinary Manual, nôn là động tác mạnh, có co bóp cơ bụng. Chó thường chảy dãi, liếm môi, bồn chồn trước khi nôn.
- Ọe (trớ): thụ động, thức ăn chưa tiêu trào ra dễ dàng, đôi khi còn nguyên hình ống. Hay liên quan bệnh thực quản.
- Ho khạc: chó ho vài tiếng rồi vươn cổ khạc ra ít bọt trắng. Nhiều chủ nuôi tưởng là nôn. Nguyên nhân thường ở đường hô hấp, ví dụ ho cũi chó. Xem bài chó bị ho khạc như hóc xương.
Quay lại video bằng điện thoại khi chó nôn hoặc khạc sẽ giúp bác sĩ phân biệt nhanh.
Nguyên nhân hay gặp
| Nguyên nhân | Dấu hiệu gợi ý |
|---|---|
| Dạ dày rỗng quá lâu | Nôn vào sáng sớm hoặc trước bữa, sau đó ăn ngon |
| Ăn cỏ, lá cây | Nôn ra bọt kèm cỏ, rồi bình thường |
| Ăn quá nhanh, vận động ngay sau ăn | Nôn ngay sau ăn |
| Ho cũi chó, viêm khí quản | Ho khan, khạc bọt trắng, vẫn ăn |
| Nuốt dị vật (xương, đồ chơi, vải) | Nôn nhiều lần, bỏ ăn, đau bụng |
| Viêm tuỵ, bệnh gan thận | Nôn lặp lại, lừ đừ, bỏ ăn |
| Parvo, bệnh truyền nhiễm | Chó con, nôn kèm tiêu chảy, có thể có máu |
| Ngộ độc (thuốc, hoá chất, cây độc) | Nôn đột ngột, chảy dãi, run |
| Chướng xoắn dạ dày | Chó lớn ngực sâu, cố nôn không ra, bụng chướng |
Theo Merck Veterinary Manual, nôn có thể do bệnh đường tiêu hoá, suy thận hoặc suy gan, viêm tuỵ, rối loạn thần kinh, hoặc ăn phải chất kích ứng và chất độc. Vì vậy nôn kéo dài không nên tự chữa tại nhà.
Cách chăm chó nôn ra bọt trắng tại nhà
Chỉ áp dụng khi chó trưởng thành, nôn ít lần, vẫn tỉnh táo và không có dấu hiệu nguy hiểm ở bảng trên.
- Tạm ngưng cho ăn và uống 1 đến 2 giờ, theo dõi sát. Đây là hướng dẫn của AKC cho trường hợp nôn nhẹ ở chó khoẻ.
- Cho uống lại từng ngụm nhỏ nếu không nôn thêm. Theo Merck, không nên hạn chế nước kéo dài trừ khi chó đang được truyền dịch.
- Sau vài giờ ổn định, cho ăn ít thức ăn nhạt: ức gà luộc bỏ da, bỏ xương, bỏ mỡ, hoặc thức ăn dễ tiêu theo gợi ý của thú y, chia nhiều bữa nhỏ.
- Tăng dần về khẩu phần bình thường trong vài ngày nếu không nôn lại.
- Nếu chó hay nôn bọt lúc sáng sớm, hỏi thú y về việc chia bữa: thêm một bữa nhỏ buổi tối muộn để dạ dày không rỗng quá lâu.
- Cho ăn chậm lại bằng bát chống ăn nhanh, không cho vận động mạnh ngay sau ăn.
- Rà soát môi trường: cất thuốc, hoá chất, đồ chơi nhỏ, xương; kiểm tra cây cảnh trong nhà có độc với chó không.
- Ghi lại: giờ nôn, số lần, hình dạng chất nôn, ảnh chụp. Nếu phải đi khám, thông tin này rất có ích.
Những việc không nên làm
- Không tự cho uống thuốc chống nôn, thuốc dạ dày của người. Một số thuốc độc với chó, và thuốc chống nôn có thể che mất dấu hiệu tắc ruột hay ngộ độc.
- Không ép ăn, ép uống nhiều ngay sau khi nôn; dạ dày đang kích ứng dễ nôn lại.
- Không tự gây nôn khi nghi chó nuốt chất độc hay dị vật, trừ khi bác sĩ thú y hướng dẫn trực tiếp. Chất ăn mòn và vật sắc có thể gây tổn thương thêm khi nôn ra.
- Không nhịn ăn kéo dài ở chó con, chó rất nhỏ: dễ hạ đường huyết. Chó con nôn nên đi khám sớm.
Phòng chó nôn bọt trắng tái diễn
- Chia bữa đều: chó hay nôn lúc đói có thể cần 2 đến 3 bữa nhỏ thay vì một bữa lớn; hỏi thú y lượng phù hợp theo cân nặng.
- Cho ăn chậm: dùng bát chống ăn nhanh hoặc rải thức ăn ra khay.
- Nghỉ sau bữa: tránh chạy nhảy, chơi đùa mạnh ngay sau khi ăn, nhất là với chó lớn ngực sâu.
- Đổi thức ăn từ từ trong khoảng một tuần, trộn dần thức ăn mới với thức ăn cũ.
- Không cho ăn xương, đồ béo, thức ăn thừa của người.
- Tẩy giun, tiêm phòng đúng lịch theo tư vấn thú y.
- Cất đồ chơi nhỏ, tất, dây buộc khỏi tầm với.
- Tiêm phòng ho cũi chó nếu chó hay đi gửi, đi tắm cắt tỉa, tiếp xúc nhiều chó khác, theo khuyến cáo của bác sĩ.
Nếu chó vẫn nôn bọt định kỳ dù đã điều chỉnh, đi khám để tìm bệnh nền như viêm dạ dày mạn, bệnh thực quản hay dị ứng thức ăn.
Dấu hiệu phải đến thú y ngay
AKC dẫn lời bác sĩ thú y khuyên liên hệ ngay khi chó:
- Nôn nhiều lần hoặc nôn dữ dội.
- Nôn kéo dài quá 4 đến 6 giờ.
- Nôn kèm lừ đừ, bỏ ăn, tiêu chảy.
- Chất nôn có máu, máu đã tiêu (như bã cà phê) hoặc dị vật.
- Có dấu hiệu mất nước, suy kiệt.
- Có bệnh nền đang điều trị.
Thêm vào đó, đi cấp cứu ngay nếu chó cố nôn liên tục mà không ra gì, bụng chướng căng, chảy nhiều dãi, bồn chồn, nhất là ở chó lớn ngực sâu. Đây có thể là chướng xoắn dạ dày, cần xử lý trong vài giờ. Chó con chưa tiêm phòng đủ nôn kèm tiêu chảy cần nghĩ tới parvo, xem bài chó bị parvo.
Câu hỏi thường gặp
Chó nôn ra bọt trắng có sao không?
Một lần rồi bình thường thì thường không nghiêm trọng. Nôn lặp lại, kèm bỏ ăn, lừ đừ, tiêu chảy hay bụng chướng thì cần đi thú y.
Chó nôn bọt trắng buổi sáng là bị gì?
Hay gặp khi dạ dày rỗng quá lâu qua đêm. Hỏi thú y về việc chia bữa ăn, và đi khám nếu chó nôn thường xuyên hoặc sụt cân.
Chó ho khạc ra bọt trắng có phải nôn không?
Không. Ho khạc bắt đầu bằng cơn ho, bọt ra ít, liên quan đường hô hấp. Chó ho kéo dài nên đi khám và tạm tách khỏi chó khác vì ho cũi chó dễ lây.
Chó nôn bọt trắng có cho uống nước không?
Theo AKC, với nôn nhẹ, có thể tạm ngưng ăn uống 1 đến 2 giờ rồi cho uống từng ít một. Nếu chó uống vào lại nôn, cần đi thú y vì dễ mất nước.
Chó con nôn ra bọt trắng phải làm sao?
Đưa đi thú y sớm. Chó con dễ mất nước, hạ đường huyết và có nguy cơ bệnh truyền nhiễm như parvo, nên không nên tự theo dõi lâu tại nhà.