Chó nôn ra bọt vàng thường là dịch mật, hay gặp khi dạ dày rỗng lâu, nhất là sáng sớm hoặc khuya. Bọt trắng thường là dịch dạ dày lẫn nước bọt, cũng có khi do ho khạc mạnh. Nếu chó nôn một lần, sau đó tỉnh táo và ăn lại được thì có thể theo dõi. Nếu chó bỏ ăn, nôn nhiều lần, nôn kèm tiêu chảy, bụng căng, ọe mà không ra gì, hoặc là chó con, thì phải đi thú y ngay.
| Dịch nôn | Hay gặp do | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Bọt vàng, sáng sớm, chó vẫn khoẻ | Đói lâu, dịch mật trào ngược | Chia bữa, thêm bữa nhỏ trước ngủ | Lặp lại nhiều ngày |
| Bọt vàng kèm bỏ ăn, lừ đừ | Viêm dạ dày, viêm tuỵ, bệnh gan, tắc ruột | Không ép ăn | Trong ngày |
| Bọt trắng sau ho | Ho cũi chó, viêm khí quản | Theo dõi ho | Khó thở, sốt, ho kéo dài |
| Bọt trắng, ọe khan, bụng căng | Xoắn dạ dày | Không chờ | Ngay lập tức |
| Thức ăn chưa tiêu ngay sau ăn | Ăn quá nhanh, trớ | Chia bữa nhỏ | Trớ thường xuyên |
| Có máu, dịch nâu như bã cà phê | Loét, dị vật, ngộ độc | Không cho ăn | Ngay |
Nôn, ọe hay trớ
Phân biệt được ba kiểu này giúp thú y chẩn đoán nhanh hơn. Theo VCA, nôn là khi chó co thắt bụng mạnh, thường chảy dãi, liếm môi trước đó, rồi tống dịch ra. Trớ là thức ăn trào ra nhẹ, gần như không gắng sức, thường ngay sau ăn, dạng ống, chưa tiêu. Ho khạc là chó ho mạnh rồi khạc ra ít bọt trắng ở cuối cơn, dễ nhầm với nôn hoặc hóc xương.
Nguyên nhân chó nôn ra bọt vàng
- Dạ dày rỗng quá lâu. Dịch mật từ ruột non trào ngược lên dạ dày gây kích thích. Chó ăn 1 bữa mỗi ngày hay gặp, thường nôn sáng sớm rồi vẫn ăn bình thường. Thú y gọi là hội chứng nôn dịch mật.
- Viêm dạ dày do ăn đồ lạ, ăn cỏ nhiều, ăn rác.
- Viêm tuỵ, nhất là sau khi ăn đồ nhiều mỡ. Chó thường đau bụng, cong lưng, bỏ ăn.
- Bệnh gan, thận ở chó lớn tuổi.
- Tắc ruột do dị vật: chó nôn lặp lại, không ăn, không đi ngoài.
- Bệnh truyền nhiễm: parvo ở chó con nôn nhiều, sau đó tiêu chảy có máu.
Nguyên nhân chó nôn ra bọt trắng
- Dạ dày trống, chỉ còn dịch nhầy và nước bọt.
- Ho mạnh do ho cũi chó, hẹp khí quản, bệnh tim.
- Buồn nôn do say xe, ăn cỏ.
- Xoắn dạ dày (GDV): chó ọe liên tục chỉ ra ít bọt trắng hoặc không ra gì, bụng phình to, bồn chồn. Merck Veterinary Manual xếp đây là cấp cứu, hay gặp ở chó giống lớn ngực sâu như Becgie, Great Dane, Doberman.
Cách kiểm tra tại nhà
- Ghi lại giờ nôn, số lần, màu và thành phần dịch. Chụp ảnh dịch nôn.
- Xem chó còn uống nước không, uống vào có nôn lại không.
- Nhìn bụng: có phình căng không, chạm vào chó có kêu hoặc gồng người không.
- Xem có tiêu chảy, phân đen hoặc có máu không.
- Nghĩ lại 24 giờ qua chó đã ăn gì: đồ mỡ, xương, rác, đồ chơi, thuốc, cây cảnh, hoá chất.
- Kiểm tra nướu: hồng ướt là tốt; trắng, nhợt, khô dính là nặng.
Xử lý khi chó nôn một lần và vẫn khoẻ
Chỉ áp dụng cho chó trưởng thành, nôn một đến hai lần, không có máu, vẫn tỉnh táo.
- Cho dạ dày nghỉ vài giờ, nhưng vẫn để nước sạch. Nếu chó uống ừng ực rồi nôn, cho uống ít một mỗi lần.
- Cho ăn lại lượng nhỏ thức ăn nhạt: cơm nhừ với thịt gà luộc bỏ da. Nếu chó giữ được, tăng dần.
- Với kiểu nôn bọt vàng buổi sáng: chia khẩu phần thành 2 đến 3 bữa, thêm một bữa nhỏ trước khi ngủ, không để dạ dày trống quá lâu. Nếu đã chia bữa mà vẫn nôn, đi khám.
- Theo dõi 12 đến 24 giờ. Nôn lại, bỏ ăn hoặc lừ đừ thì đi thú y.
Chó con, chó giống nhỏ và chó già không nên nhịn ăn lâu vì dễ tụt đường huyết. Không cho chó uống thuốc chống nôn hay thuốc dạ dày của người. Không tự gây nôn thêm bằng nước muối.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Ọe khan liên tục, không ra gì hoặc chỉ ra ít bọt, bụng phình to, bồn chồn, chảy dãi. Có thể là xoắn dạ dày, cần mổ cấp cứu.
- Nôn từ 3 lần trở lên trong ngày, hoặc nôn kèm tiêu chảy.
- Chó con hoặc chó chưa tiêm phòng đủ nôn, bỏ ăn.
- Dịch nôn có máu đỏ, hoặc màu nâu như bã cà phê.
- Uống nước vào là nôn ra.
- Nghi chó ăn bả, thuốc diệt chuột, thuốc của người, dị vật như tất, xương, đồ chơi.
- Chó lừ đừ, nướu nhợt, run, co giật.
- Bỏ ăn quá 24 giờ, hoặc nôn đi nôn lại nhiều ngày.
Thú y thường làm gì
Bác sĩ thú y khám bụng, có thể xét nghiệm máu, test parvo, chụp X-quang hoặc siêu âm để tìm dị vật, viêm tuỵ, xoắn dạ dày. Chó mất nước được truyền dịch. Thuốc chống nôn cho chó chỉ được dùng khi đã loại trừ tắc ruột, nên cần bác sĩ quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Chó không ăn ói ra bọt trắng là bị gì?
Có thể do dạ dày trống lâu, viêm dạ dày, hoặc ho mạnh rồi khạc ra bọt. Nếu chó ọe liên tục mà chỉ ra bọt, bụng căng thì phải nghĩ đến xoắn dạ dày và đi cấp cứu. Bỏ ăn kèm nôn quá 24 giờ cũng cần đi khám.
Chó không ăn chỉ uống nước và nôn thì sao?
Đây là dấu hiệu cần đi thú y trong ngày. Chó uống vào lại nôn ra sẽ mất nước nhanh. Nguyên nhân có thể là viêm dạ dày, viêm tuỵ, tắc ruột, bệnh thận hay parvo, cần khám mới biết.
Chó nôn ra thức ăn chưa tiêu có sao không?
Nếu nôn ngay sau khi ăn, thường do chó ăn quá nhanh hoặc ăn quá nhiều. Cho ăn bát chống ăn nhanh và chia bữa nhỏ. Nếu xảy ra thường xuyên, hoặc chó nôn thức ăn nhiều giờ sau khi ăn, cần khám để loại trừ bệnh thực quản hay tắc nghẽn dạ dày.
Chó con bị nôn thì phải làm sao?
Đưa chó con đi thú y sớm, không tự theo dõi lâu. Chó con nhỏ, mất nước và tụt đường huyết nhanh, và nôn có thể là dấu hiệu đầu tiên của parvo, giun nhiều hoặc hóc dị vật. Mang theo ảnh dịch nôn và sổ tiêm phòng.