Chó bị parvo thường là chó con từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi chưa tiêm phòng đủ, với dấu hiệu bỏ ăn, lừ đừ, nôn nhiều, rồi tiêu chảy có máu mùi tanh đặc trưng. Nghi parvo thì đưa đi thú y ngay, gọi báo trước để phòng khám cách ly. Không có thuốc diệt virus parvo; điều trị là truyền dịch, chống nôn, chống nhiễm trùng thứ phát và nuôi dưỡng. Theo Merck Veterinary Manual, 70 đến 90% chó được chăm sóc hỗ trợ đầy đủ sống sót, còn chó không được điều trị có tỷ lệ chết rất cao.
| Giai đoạn | Dấu hiệu | Việc làm |
|---|---|---|
| 3 đến 7 ngày sau khi nhiễm | Chưa có triệu chứng, virus đã nhân lên | Cách ly nếu biết chó tiếp xúc chó bệnh |
| Ngày đầu phát bệnh | Bỏ ăn, lừ đừ, có thể sốt | Đi thú y test ngay |
| 1 đến 2 ngày sau | Nôn nhiều, tiêu chảy, phân có máu, mùi tanh | Nhập viện, truyền dịch |
| Nặng | Mất nước, nướu nhợt, lạnh người, sốc | Cấp cứu |
| Hồi phục | Ăn lại, phân dần thành khuôn | Tiếp tục cách ly, ăn nhẹ theo hướng dẫn |
Parvo là bệnh gì, lây thế nào
Parvovirus ở chó (CPV-2) tấn công tế bào niêm mạc ruột, tuỷ xương và ở chó sơ sinh có thể tấn công tim. Theo Merck và AVMA, virus thải ra rất nhiều trong phân chó bệnh. Chó lây khi ngửi, liếm phân hoặc đồ vật, đất, sàn, giày dép, tay người dính virus.
Virus rất bền. Nó sống nhiều tháng trong môi trường, có thể trên một năm ở nơi râm mát, và chịu được nhiều chất tẩy rửa thông thường. Vì vậy một nhà từng có chó parvo vẫn là nguồn lây cho chó mới nếu không khử trùng đúng.
Chó dễ mắc: chó con chưa tiêm đủ, chó chưa từng tiêm, và theo AVMA một số giống như Rottweiler, Doberman, Pitbull, Labrador, Becgie Đức có nguy cơ cao hơn.
Dấu hiệu chó bị parvo
- Bỏ ăn đột ngột, lừ đừ, nằm nhiều.
- Nôn, lúc đầu ra thức ăn, sau ra dịch vàng, bọt.
- Tiêu chảy, thường có máu, mùi tanh rất nồng.
- Sốt, hoặc ngược lại thân nhiệt hạ thấp khi sốc.
- Bụng đau, chó gồng khi bế.
- Mất nước nhanh: nướu khô, mắt trũng, da gáy véo lên chậm trở về.
Nhiều bệnh khác cũng gây nôn và tiêu chảy có máu, nên thú y cần test phân để xác định.
Thú y chẩn đoán và điều trị
- Test nhanh kháng nguyên parvo từ mẫu phân, có kết quả trong vài phút. Có trường hợp âm tính giả ở giai đoạn rất sớm, bác sĩ có thể test lại.
- Xét nghiệm máu: bạch cầu giảm mạnh là dấu hiệu hay gặp và giúp tiên lượng.
- Điều trị hỗ trợ tích cực: truyền dịch tĩnh mạch, bù điện giải và đường, thuốc chống nôn, thuốc giảm đau, kháng sinh để chống vi khuẩn từ ruột xâm nhập máu, cho ăn sớm qua đường miệng hoặc ống khi có thể.
- Theo dõi sát trong nhiều ngày. Theo Merck, chó con vượt qua 3 đến 4 ngày đầu của bệnh thường hồi phục tốt, phần lớn trong khoảng một tuần.
Chi phí điều trị parvo phụ thuộc nhiều vào số ngày nằm viện, mức độ nặng và nơi điều trị. Hỏi phòng khám về chi phí dự kiến mỗi ngày trước khi bắt đầu. Có phòng khám hỗ trợ phác đồ điều trị ngoại trú khi không thể nằm viện, nhưng hiệu quả thấp hơn nằm viện.
Việc chủ nuôi làm tại nhà
- Không tự điều trị ở nhà bằng truyền dịch, tiêm thuốc tự mua. Tự làm sai dễ làm chó chết vì sốc, hạ đường huyết, rối loạn điện giải.
- Không ép ăn, ép uống khi chó đang nôn. Cho ăn, uống theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
- Giữ ấm chó con trên đường đi.
- Cách ly chó bệnh khỏi chó khác ít nhất vài tuần sau khi khỏi, theo lời bác sĩ, vì chó vẫn thải virus một thời gian.
- Thay giày dép, rửa tay sau khi chăm chó bệnh.
Khử trùng nhà sau parvo
- Dọn sạch phân, chất nôn, lau sạch chất hữu cơ trước, vì chất tẩy không diệt được virus dưới lớp bẩn.
- Theo VCA, dùng thuốc tẩy javel gia dụng pha 1 phần với 30 phần nước, để dung dịch tiếp xúc bề mặt ít nhất 10 phút rồi mới lau lại. Đeo găng, mở cửa thoáng, không trộn javel với chất tẩy khác.
- Ngâm bát, chén, đồ chơi nhựa trong dung dịch như trên. Đồ vải giặt nóng hoặc bỏ đi.
- Sân đất, cỏ không khử trùng được hoàn toàn. Hỏi thú y thời gian nên chờ trước khi đem chó con chưa tiêm đủ về nuôi.
- Chó mới về nhà phải tiêm phòng đủ trước khi vào khu vực chó cũ từng ở.
Phòng parvo bằng tiêm vắc xin
Theo hướng dẫn tiêm phòng của Hiệp hội Thú y Thế giới về Động vật nhỏ (WSAVA), vắc xin parvo là vắc xin cốt lõi cho mọi con chó. Chó con bắt đầu tiêm lúc 6 đến 8 tuần tuổi, nhắc lại mỗi 2 đến 4 tuần cho đến khi được 16 tuần tuổi trở lên, rồi tiêm nhắc lại theo lịch bác sĩ. Trước khi tiêm đủ, hạn chế cho chó con xuống đất nơi công cộng, tiếp xúc chó lạ.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Chó con hoặc chó chưa tiêm đủ bỏ ăn, lừ đừ, dù chưa tiêu chảy.
- Nôn nhiều lần, tiêu chảy có máu.
- Nướu nhợt, lạnh người, nằm không dậy.
- Chó con trong ổ lần lượt nôn, tiêu chảy.
- Chó đang điều trị parvo mà nôn lại, co giật, thở gấp.
Câu hỏi thường gặp
Chó bị parvo có lây sang người không?
Không. Parvovirus của chó không gây bệnh cho người. Nhưng người có thể mang virus trên giày, quần áo, tay sang chó khác, nên cần rửa tay, thay giày khi chăm chó bệnh. Mèo có thể nhiễm một số chủng parvo chó, nên cách ly cả mèo.
Chó bị parvo có được uống nước không?
Chó đang nôn nhiều thì uống vào thường nôn ra, làm mất nước và điện giải thêm. Nước và điện giải chủ yếu được bù qua đường truyền tĩnh mạch. Khi nào cho uống và ăn lại do bác sĩ quyết định theo tình trạng chó.
Chó bị parvo bao lâu thì khỏi?
Theo Merck, chó con vượt qua 3 đến 4 ngày đầu thường hồi phục, phần lớn trong khoảng một tuần. Sau đó chó cần ăn nhẹ vài ngày và vẫn cách ly thêm một thời gian vì còn thải virus.
Chó bị parvo rồi có bị lại không?
Chó đã khỏi parvo thường có miễn dịch lâu dài với virus này. Tuy vậy chó vẫn cần tiêm các vắc xin cốt lõi khác như care, và tiêm nhắc theo lịch bác sĩ tư vấn.
Chó con bị parvo có chữa được không?
Có thể chữa, nhất là khi phát hiện sớm và được điều trị hỗ trợ đầy đủ tại thú y. Chó con rất nhỏ, đến muộn, đã sốc hoặc nhiễm trùng máu thì tiên lượng xấu hơn.