Chó bị sốt: nhiệt độ bao nhiêu là sốt, cách đo, cách hạ sốt tại nhà an toàn

Chó bị sốt khi thân nhiệt vượt mức bình thường. Theo Merck Veterinary Manual, nhiệt độ hậu môn bình thường của chó khoảng 37,5 đến 39,2 độ C. Theo AKC, chó được coi là sốt khi nhiệt độ từ 103 độ F (khoảng 39,4 độ C) trở lên và đó là lúc nên đưa đi thú y; nhiệt độ từ 106 độ F (khoảng 41,1 độ C) có thể làm tổn thương nội tạng và gây tử vong. Cách duy nhất để biết chắc là đo bằng nhiệt kế. Không cho chó uống thuốc hạ sốt của người.

Các mốc độ C được quy đổi từ độ F và làm tròn. Chó vừa chạy nhảy, bị căng thẳng hoặc ở nơi nóng có thể tạm thời có nhiệt độ cao hơn; đo lại sau khi chó nghỉ ở chỗ mát.

Dấu hiệu chó bị sốt

• Lừ đừ, nằm một chỗ, ít phản ứng.
• Bỏ ăn hoặc ăn ít.
• Run, thở nhanh.
• Tai, bụng, bàn chân nóng hơn thường ngày.
• Mắt đỏ, lờ đờ.
• Nôn, tiêu chảy, ho, chảy nước mũi tuỳ nguyên nhân.

Mũi khô hay mũi ướt không nói lên chó có sốt hay không. Mũi chó có thể khô khi ngủ dậy, khi thời tiết hanh. Sờ tai thấy nóng cũng chỉ là gợi ý. Khi nghi sốt, hãy đo.

Cách đo nhiệt độ cho chó

Đo ở hậu môn bằng nhiệt kế điện tử là cách phổ biến và đáng tin cậy nhất tại nhà. AKC lưu ý không dùng nhiệt kế thuỷ tinh để đo cho chó.

1. Chuẩn bị: nhiệt kế điện tử (nên có đầu mềm), gel bôi trơn hoặc dầu ăn, khăn, một người giữ chó.
2. Giữ chó đứng hoặc nằm nghiêng, một người vỗ về, giữ phần đầu và thân.
3. Bôi trơn đầu nhiệt kế, nhẹ nhàng đưa vào hậu môn vừa đủ để đầu đo nằm bên trong; không ấn mạnh.
4. Giữ yên đến khi nhiệt kế báo, rút ra, đọc kết quả.
5. Lau sạch và sát khuẩn nhiệt kế, dán nhãn chỉ dùng cho chó.

Nhiệt kế đo tai loại dành cho thú cưng cũng có, nhưng cần đặt đúng kỹ thuật. Nhiệt kế hồng ngoại đo trán của người không cho kết quả tin cậy trên chó.

Ghi lại nhiệt độ, giờ đo và triệu chứng. Nếu chó chống cự dữ dội, không cố đo, đưa chó đến thú y.

Nguyên nhân chó bị sốt

AKC cho biết đôi khi thú y không tìm được nguyên nhân gốc; tình trạng này được gọi là sốt không rõ nguồn gốc (FUO) và cần theo dõi, xét nghiệm thêm.

Ở Việt Nam, chó sốt kèm ho, chảy mũi, ghèn mắt cần nghĩ tới bệnh care (xem bài chó bị bệnh care); chó sốt kèm nhiều ve, nướu nhợt, bỏ ăn cần nghĩ tới ký sinh trùng máu (xem bài chó bị ký sinh trùng máu); chó con sốt kèm nôn, tiêu chảy cần nghĩ tới parvo.

Sốt khác say nóng thế nào

Sốt là cơ thể chủ động nâng thân nhiệt để chống bệnh. Say nóng là thân nhiệt tăng do môi trường quá nóng hoặc vận động mạnh khi trời nóng, thường kèm thở hổn hển dữ dội, chảy nhiều dãi, lưỡi đỏ sẫm, loạng choạng. Say nóng là cấp cứu: đưa chó vào chỗ mát, làm mát bằng nước mát (không dùng đá lạnh) và đến thú y ngay.

Cách hạ sốt cho chó tại nhà trong lúc chờ khám

Làm mát chỉ là biện pháp tạm thời. Sốt là triệu chứng của một bệnh, nên vẫn cần thú y tìm nguyên nhân.

Theo AKC:

1. Chườm nước mát quanh bàn chân và tai bằng khăn thấm nước hoặc áo làm mát cho chó.
2. Đo lại nhiệt độ thường xuyên; khi xuống dưới 103 độ F (khoảng 39,4 độ C) thì ngừng chườm.
3. Khuyến khích chó uống nước từng ít một.
4. Tiếp tục theo dõi sát vì sốt có thể quay lại; đưa đi khám nếu chó có triệu chứng khác.

Thêm vào đó:

• Cho chó nằm chỗ thoáng mát, có quạt nhẹ.
• Không dùng nước đá, không ngâm cả người chó vào nước lạnh: co mạch làm khó thải nhiệt và có thể gây run, hạ thân nhiệt quá mức.
• Không ép ăn.

Tuyệt đối không cho chó uống thuốc hạ sốt của người

AKC nhấn mạnh không bao giờ cho chó dùng thuốc của người khi chưa hỏi bác sĩ thú y. Nhiều thuốc hạ sốt, giảm đau thông dụng của người có thể gây tổn thương gan, loét dạ dày, suy thận ở chó, kể cả với liều nhỏ. Bác sĩ thú y sẽ quyết định có cần thuốc hạ sốt hay không sau khi khám, vì hạ sốt quá sớm có thể che mất diễn tiến bệnh. Bài viết không đưa tên thuốc hay liều dùng.

Chăm chó sốt sau khi đi khám

1. Dùng thuốc đúng như bác sĩ thú y kê, đủ liệu trình, kể cả khi chó đã hết sốt.
2. Đo nhiệt độ hai lần mỗi ngày, cùng giờ, ghi vào sổ hoặc điện thoại.
3. Cho nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh, thoáng mát, tránh chạy nhảy, tắm rửa cho đến khi bác sĩ cho phép.
4. Đảm bảo nước uống sạch luôn sẵn, thay nước nhiều lần trong ngày.
5. Cho ăn thức ăn dễ tiêu, chia nhiều bữa nhỏ; nếu chó bỏ ăn quá một ngày, báo lại cho bác sĩ.
6. Diệt ve, bọ chét trên chó và trong nhà nếu bác sĩ nghi bệnh do ve truyền.
7. Tách chó khỏi chó khác nếu nghi bệnh truyền nhiễm như care, cúm chó.
8. Tái khám đúng hẹn và mang theo sổ ghi nhiệt độ.

Nhiệt độ tăng trở lại, chó bỏ ăn hoàn toàn, nôn, khó thở hoặc lả đi giữa các lần tái khám là lý do để quay lại thú y sớm hơn hẹn.

Khi nào đưa chó đi thú y ngay

• Nhiệt độ từ 39,4 độ C trở lên.
• Nhiệt độ từ 41,1 độ C, hoặc chó thở hổn hển dữ dội, loạng choạng, co giật: cấp cứu.
• Sốt kèm bỏ ăn, nôn, tiêu chảy, ho, khó thở.
• Nướu nhợt, vàng hoặc có chấm xuất huyết.
• Chó con, chó già, chó mang thai bị sốt.
• Sốt kéo dài hơn một ngày, hoặc sốt đi sốt lại.
• Nghi chó ăn phải chất độc.
• Nhiệt độ thấp dưới 37,5 độ C kèm run, lả.

Khi đi khám, mang theo ghi chép nhiệt độ, triệu chứng, sổ tiêm phòng và thông tin về ve, bọ chét trên chó.

Câu hỏi thường gặp

Nhiệt độ bình thường của chó là bao nhiêu?

Theo Merck Veterinary Manual, khoảng 37,5 đến 39,2 độ C đo ở hậu môn. Chó con và chó vừa vận động có thể hơi cao hơn.

Dấu hiệu chó bị sốt là gì?

Lừ đừ, bỏ ăn, run, thở nhanh, tai và bụng nóng. Muốn chắc chắn phải đo bằng nhiệt kế.

Chó bị sốt có tự khỏi không?

Sốt nhẹ, mệt thoáng qua sau tiêm phòng thường tự hết nhanh; nếu kéo dài hoặc chó sưng mặt, nôn, khó thở thì báo thú y ngay. Sốt do bệnh cần tìm và điều trị nguyên nhân; từ 39,4 độ C nên đưa đi thú y.

Chó sốt có tắm được không?

Không nên tắm cả người khi chó đang sốt và mệt. Chỉ chườm nước mát ở bàn chân, tai theo hướng dẫn, rồi đưa đi khám.

Chó bị sốt bỏ ăn phải làm sao?

Cho uống nước, giữ chỗ mát và đưa đi thú y. Không ép ăn, không tự cho thuốc. Bỏ ăn kèm sốt là dấu hiệu bệnh cần được khám.