Chó con bị tiêu chảy cần được theo dõi sát hơn chó trưởng thành vì cơ thể nhỏ, mất nước nhanh và dễ mắc bệnh truyền nhiễm. Theo Merck Veterinary Manual, ba nhóm nguyên nhân chính ở chó con là virus (như parvo), ký sinh trùng và vấn đề ăn uống. AKC lưu ý tiêu chảy dù nhẹ cũng làm chó con mất nước, nên cần luôn có nước sạch và hỏi thú y nếu tiêu chảy kéo dài quá vài giờ. Tiêu chảy kèm nôn, có máu, bỏ bú bỏ ăn, lừ đừ hoặc ở chó con chưa tiêm phòng đủ phải đưa đi thú y ngay.
| Phân trông như | Có thể do | Mức độ |
|---|---|---|
| Mềm, vàng, chó vẫn chơi, ăn | Đổi thức ăn, ăn nhiều, căng thẳng khi mới về nhà | Theo dõi, gọi thú y nếu quá vài giờ |
| Lỏng, có nhầy | Giun đũa, viêm ruột | Đi khám, xét nghiệm phân |
| Đen như bã cà phê, dính | Giun móc nặng, chảy máu đường tiêu hoá trên | Đi khám ngay |
| Lỏng có máu đỏ, mùi tanh | Parvo, viêm ruột xuất huyết, ký sinh trùng | Cấp cứu |
| Lỏng như nước, nhiều lần | Nhiễm trùng, virus | Đi khám ngay, nguy cơ mất nước |
| Có giun nhìn thấy | Nhiễm giun | Đi khám, tẩy giun theo chỉ định |
Màu và độ sệt chỉ giúp khoanh vùng. Chụp ảnh phân, hoặc mang một mẫu phân mới trong túi kín đi khám để xét nghiệm.
Vì sao tiêu chảy nguy hiểm hơn ở chó con
- Mất nước nhanh: khối lượng cơ thể nhỏ, lượng dịch dự trữ ít.
- Hạ đường huyết: chó con giống nhỏ khó giữ đường huyết khi bỏ ăn và tiêu chảy. AKC trích lời nhà nhân giống poodle lưu ý chó con giống nhỏ dễ hạ đường huyết nếu ăn không đủ.
- Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, chưa tiêm phòng đủ: dễ mắc parvo, care.
- Nhiều ký sinh trùng truyền từ mẹ: theo Merck, giun đũa truyền qua nhau thai trước khi sinh và qua sữa, giun móc truyền qua sữa hoặc xuyên qua da.
Nguyên nhân chó con bị tiêu chảy
Ăn uống
- Đổi thức ăn đột ngột, nhất là khi mới đón chó về nhà.
- Ăn quá nhiều, cho uống sữa bò (nhiều chó không tiêu hoá tốt lactose).
- Cai sữa, chuyển từ sữa mẹ sang thức ăn đặc.
- Ăn bậy, nuốt dị vật. Merck lưu ý chó non giống lớn có nguy cơ tắc ruột do dị vật.
Ký sinh trùng
- Giun đũa: theo Merck, có thể gây tiêu chảy có nhầy ở chó non.
- Giun móc: nhiễm nặng gây tiêu chảy phân đen như hắc ín, thiếu máu.
- Giun tóc: nhiễm nặng gây tiêu chảy.
- Đơn bào như cầu trùng, Giardia: phổ biến ở chó con từ trại, cửa hàng.
Virus và vi khuẩn
- Parvo: theo Merck, triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 5 đến 7 ngày sau khi tiếp xúc virus, gồm nôn và tiêu chảy có máu. Với điều trị đúng, khoảng 68% đến 92% chó bệnh sống sót. Chi tiết có ở bài chó bị parvo.
- Care, coronavirus, nhiễm khuẩn đường ruột.
Khác
- Căng thẳng khi chuyển nhà, đi xa, tiếp xúc nhiều người lạ.
- Ngộ độc: thức ăn hỏng, thuốc, hoá chất, cây độc.
Tẩy giun và tiêm phòng: lịch tham khảo theo Merck
| Việc | Mốc theo Merck Veterinary Manual |
|---|---|
| Tẩy giun lần đầu | 2 tuần tuổi |
| Tẩy giun nhắc lại | Mỗi 2 đến 3 tuần đến 2 tháng tuổi, sau đó mỗi tháng đến 6 tháng tuổi |
| Tiêm phòng parvo | Lúc 6 đến 8 tuần, 10 đến 12 tuần và 14 đến 16 tuần tuổi |
Lịch cụ thể cho từng con, loại thuốc và liều do bác sĩ thú y quyết định dựa trên cân nặng, nguồn gốc và tình trạng sức khoẻ. Khi đón chó con về, hỏi người bán sổ tiêm phòng, tẩy giun và mang đến thú y để lập lịch tiếp theo.
Cách chăm chó con tiêu chảy nhẹ tại nhà
Chỉ áp dụng khi chó con đã tiêm phòng đúng lịch, tiêu chảy nhẹ, vẫn tỉnh táo, bú hoặc ăn, uống nước, không nôn, không có máu. Nên gọi điện hỏi thú y trước.
- Luôn có nước sạch, bát nông vừa tầm chó con.
- Không bỏ đói chó con: cho ăn bữa nhỏ, nhiều lần trong ngày, thức ăn quen thuộc hoặc thức ăn dễ tiêu thú y khuyên. AKC cho biết tiêu chảy do chuyển đổi thức ăn thường cải thiện khi thêm chế độ ăn nhạt.
- Đổi thức ăn từ từ: trộn dần thức ăn mới với thức ăn cũ trong nhiều ngày.
- Không cho uống sữa bò, không cho ăn đồ béo, đồ ăn của người.
- Giữ ấm, giữ khô: lau sạch vùng hậu môn, thay tấm lót thường xuyên.
- Tách chó con khỏi chó khác cho đến khi rõ nguyên nhân.
- Vệ sinh: dọn phân ngay, rửa tay; parvo tồn tại lâu trong môi trường.
- Ghi lại số lần đi ngoài, hình dạng phân, lượng ăn uống.
Không tự cho chó con uống thuốc cầm tiêu chảy, kháng sinh hay thuốc của người. Tiêu chảy do virus hay ký sinh trùng cần điều trị khác nhau, và thuốc cầm tiêu chảy có thể che triệu chứng. Bài viết không đưa tên thuốc hay liều dùng.
Phòng tiêu chảy khi đón chó con về nhà
- Hỏi người bán loại thức ăn, số bữa, lượng mỗi bữa và sổ tiêm phòng, tẩy giun.
- Giữ nguyên thức ăn cũ trong những ngày đầu, sau đó đổi dần nếu muốn.
- Chia bữa nhỏ, đều giờ; không cho ăn vặt đồ của người.
- Chưa cho chó con ra nơi công cộng, chỗ nhiều chó lạ cho đến khi thú y xác nhận đã tiêm đủ. AKC dẫn lời nhà nhân giống khuyên chờ tới khoảng 16 tuần tuổi, sau các mũi tiêm, mới đưa chó con ra ngoài gặp chó khác.
- Đưa đi khám tổng quát trong tuần đầu để kiểm tra phân, cân nặng và lập lịch tiêm phòng, tẩy giun.
- Dọn chỗ ở: cất dây điện, tất, đồ chơi nhỏ, thuốc, hoá chất khỏi tầm với.
- Vệ sinh bát ăn, bát nước hằng ngày.
Chuẩn bị gì khi đưa chó con đi khám
- Mẫu phân mới trong túi kín hoặc ảnh chụp phân.
- Sổ tiêm phòng, tẩy giun, tên loại thức ăn đang dùng.
- Thời điểm bắt đầu tiêu chảy, số lần mỗi ngày, có nôn không.
- Chó con có tiếp xúc chó lạ, đi đâu trong hai tuần gần đây.
- Có nuốt đồ lạ, ăn phải thứ gì bất thường không.
Giữ chó con trong lồng hoặc ôm trên tay khi vào phòng khám, tránh để chó con tiếp xúc sàn và các chó khác trong phòng chờ.
Khi nào đưa chó con đi thú y ngay
- Chó con chưa tiêm phòng đủ bị tiêu chảy.
- Phân có máu đỏ, hoặc đen như hắc ín.
- Tiêu chảy kèm nôn.
- Bỏ bú, bỏ ăn, lừ đừ, nằm một chỗ.
- Dấu hiệu mất nước: nướu khô, mắt trũng, da véo lên chậm xẹp.
- Chó con rất nhỏ, dưới vài tuần tuổi.
- Bụng chướng căng, đau khi chạm (xem thêm bài chó con bị chướng bụng).
- Tiêu chảy kéo dài quá vài giờ ở chó con, hoặc lặp lại nhiều ngày.
- Nghi ăn phải chất độc hoặc dị vật.
AKC cho biết khi thú y chẩn đoán nhiễm khuẩn hoặc virus, chó con có thể phải nằm viện để truyền dịch và điều trị. Đến sớm giúp tăng cơ hội hồi phục.
Tiêu chảy ở chó trưởng thành có bài riêng chó bị tiêu chảy phải làm sao.
Câu hỏi thường gặp
Chó con bị tiêu chảy màu vàng có sao không?
Phân mềm vàng sau khi đổi thức ăn, chó vẫn ăn chơi bình thường thường nhẹ. Phân vàng lỏng nhiều lần, kèm nôn, lừ đừ, hoặc ở chó con chưa tiêm đủ cần đi thú y.
Chó con mới về nhà bị tiêu chảy phải làm sao?
Hỏi người bán loại thức ăn cũ để cho ăn giống vậy, đổi dần sau vài ngày; giữ ấm, yên tĩnh. Nếu tiêu chảy không cải thiện nhanh hoặc chó con lừ đừ, đưa đi khám và mang theo sổ tiêm phòng, tẩy giun.
Cách chữa chó con bị tiêu chảy tại nhà được không?
Chỉ với ca nhẹ ở chó con đã tiêm phòng, còn khoẻ. Luôn có nước, cho ăn bữa nhỏ dễ tiêu, theo dõi. Mọi dấu hiệu nguy hiểm đều cần thú y.
Chó con tiêu chảy có nên nhịn ăn không?
Không nên tự cho chó con nhịn ăn vì dễ hạ đường huyết. Hỏi thú y về chế độ ăn phù hợp.
Chó con tiêu chảy có lây cho chó khác không?
Nếu do parvo, giun, đơn bào hay vi khuẩn thì có thể lây. Tách riêng chó con bệnh, dọn phân ngay và vệ sinh khu vực cho đến khi thú y xác định nguyên nhân.