Chó con bụng to mà bụng vẫn mềm, chó vẫn ăn, chơi, đi ngoài bình thường thì thường do giun đũa hoặc ăn quá no. Trường hợp này nên đưa đi thú y để xét nghiệm phân và tẩy giun đúng loại, đúng cân nặng. Nếu bụng căng cứng, chạm vào chó kêu đau, kèm nôn, bỏ ăn, không đi ngoài, thở gấp hoặc lừ đừ thì phải đưa đi thú y ngay, vì có thể là tắc ruột, parvo hay tích dịch.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Bụng tròn to ngay sau ăn, mềm, vài giờ sau xẹp | Ăn quá no, ăn nhanh | Chia nhỏ bữa | Không cần nếu tự hết |
| Bụng phệ, thân gầy, lông xơ, có giun trong phân | Giun đũa, giun móc | Mang mẫu phân đi | Trong vài ngày, để tẩy giun đúng |
| Bụng căng, rặn không ra phân | Táo bón, dị vật | Cho uống nước | Trong ngày nếu không đi được |
| Bụng căng, nôn, bỏ ăn | Tắc ruột, dị vật, lồng ruột | Không cho ăn | Ngay |
| Bụng to, nôn, tiêu chảy có máu | Parvo | Cách ly, giữ ấm | Ngay |
| Bụng to phập phù như có nước, thở khó | Tích dịch do bệnh tim, gan, thiếu đạm | Không tự xử lý | Ngay |
Vì sao chó con bị chướng bụng
Giun đũa là nguyên nhân hay gặp nhất. Theo Merck Veterinary Manual và Hội đồng Ký sinh trùng Động vật Đồng hành (CAPC), phần lớn chó con nhiễm giun đũa Toxocara canis từ mẹ, qua nhau thai và qua sữa. Chó con nhiễm nhiều giun có bụng phệ, gầy, lông xơ, có khi nôn hoặc đi ngoài ra giun. Giun nhiều quá có thể gây tắc ruột.
Ăn quá nhiều, ăn quá nhanh: chó con giành ăn, nuốt cả hơi. Bụng to tròn nhưng mềm, sau vài giờ tiêu hết.
Đổi thức ăn đột ngột, uống sữa bò: nhiều chó con không tiêu được lactose, bụng đầy hơi, tiêu chảy.
Táo bón: chó con ít uống nước, ăn xương vụn, lông.
Nuốt dị vật: dây thun, tất, đồ chơi nhỏ. Chó nôn, bỏ ăn, bụng đau.
Parvovirus: chó con chưa tiêm đủ, nôn, tiêu chảy có máu, lừ đừ. Ruột viêm sưng làm bụng đau và có thể căng.
Tích dịch trong bụng: hiếm hơn, do bệnh tim bẩm sinh, bệnh gan, suy dinh dưỡng nặng hoặc giun móc làm mất đạm. Bụng to xệ, lắc nghe óc ách.
Cách kiểm tra bụng chó con tại nhà
- Nhìn dáng: bụng to đều hay phình một bên, thân gầy hay mập đều.
- Sờ nhẹ: bụng no bình thường mềm, chó không phản ứng. Bụng chướng căng như trống, chó gồng, kêu hoặc cắn khi chạm.
- Theo dõi đi ngoài: số lần, dạng phân, có giun, có máu không. Có rặn mà không ra không.
- Theo dõi ăn uống và nôn.
- Đếm nhịp thở khi ngủ. Chó con thở gấp, thở bằng bụng khi nằm yên là dấu hiệu nặng.
- Nhìn nướu: hồng là tốt; nhợt trắng có thể do giun móc hút máu hoặc mất máu.
Xử lý theo từng trường hợp
Bụng to do ăn no, đầy hơi nhẹ
- Chia khẩu phần ngày thành 3 đến 4 bữa nhỏ với chó dưới 4 tháng.
- Cho ăn riêng từng con nếu nuôi nhiều, tránh giành ăn.
- Dùng thức ăn dành cho chó con, đổi thức ăn từ từ trong 5 đến 7 ngày.
- Không cho uống sữa bò. Chó con còn bú cần sữa mẹ hoặc sữa thay thế dành cho chó.
- Cho chó con đi lại nhẹ nhàng sau ăn một lúc, không chạy nhảy mạnh ngay.
Bụng to nghi do giun
- Lấy một ít phân mới mang đi thú y để soi.
- Thú y chọn thuốc tẩy giun theo cân nặng, tuổi và loại giun. Chó con nhiễm giun nhiều cần tẩy nhắc lại theo lịch, vì một lần thường không hết.
- Không tự dùng thuốc tẩy giun của người, không dùng lá cây hay mẹo dân gian. Không đoán liều theo mắt.
- Dọn phân hằng ngày, vì trứng giun đũa sống rất lâu trong đất và có thể lây sang người, nhất là trẻ nhỏ chơi đất.
- Tẩy giun cho cả chó mẹ theo hướng dẫn của thú y.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Bụng căng cứng, chó kêu đau khi bế hoặc chạm.
- Nôn, nhất là nôn nhiều lần hoặc nôn ra giun kèm bỏ ăn.
- Tiêu chảy có máu, lừ đừ, chó con chưa tiêm phòng đủ.
- Không đi ngoài được quá 24 giờ, rặn nhiều không ra.
- Thở gấp, thở bằng bụng, nướu nhợt hoặc tím.
- Chó con yếu, lạnh người, không bú, không đứng dậy.
- Bụng ngày càng to dần dù chó gầy đi.
- Nghi chó con nuốt dây, tất, đồ chơi, xương.
Thú y thường làm gì
Bác sĩ khám bụng, soi phân tìm trứng giun, test parvo, chụp X-quang hoặc siêu âm để tìm hơi, dị vật, dịch. Chó con mất nước, tụt đường huyết được truyền dịch, giữ ấm. Tẩy giun, điều trị tắc ruột hay parvo tuỳ theo kết quả khám.
Câu hỏi thường gặp
Chó con bị bụng to là bệnh gì?
Hay gặp nhất là giun đũa và ăn quá no. Ít gặp hơn là táo bón, dị vật, parvo hay tích dịch do bệnh tim, gan. Nếu bụng mềm, chó vẫn khoẻ thì đưa đi xét nghiệm phân; nếu bụng căng cứng kèm nôn, bỏ ăn thì đi thú y ngay.
Chó con bị phình bụng có nguy hiểm không?
Có thể nguy hiểm nếu bụng căng cứng, chó đau, nôn, không đi ngoài hoặc thở gấp. Chó con nhỏ nên mất nước và suy kiệt nhanh hơn chó lớn. Bụng to mềm do giun ít cấp bách hơn nhưng vẫn cần tẩy giun đúng cách.
Chó con bị sình bụng phải làm sao?
Nếu chỉ đầy hơi sau ăn, chia nhỏ bữa, bỏ sữa bò, đổi thức ăn từ từ và theo dõi. Nếu bụng không xẹp sau vài giờ, chó bỏ bú, nôn hay rặn không ra phân, đưa đi thú y.
Chó con nôn ra giun có sao không?
Nôn ra giun cho thấy chó con nhiễm giun nhiều. Cần đưa đi thú y để tẩy giun đúng loại và nhắc lại theo lịch. Nếu chó con nôn nhiều, bụng căng, bỏ ăn thì đi ngay vì có nguy cơ tắc ruột do giun.