Chó trưởng thành bị tiêu chảy nhẹ, vẫn tỉnh táo, vẫn uống nước và không nôn thì có thể theo dõi tại nhà khoảng 24 giờ: cho uống đủ nước, cho ăn ít một thức ăn nhạt dễ tiêu. Chó con dưới 6 tháng, chó già, phân có máu hoặc đen như bã cà phê, nôn kèm theo, bỏ ăn hoặc lừ đừ thì phải đưa đi thú y ngay. Không tự cho chó uống thuốc cầm tiêu chảy của người.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Phân nhão 1 đến 2 lần, chó vẫn vui | Đổi thức ăn, ăn vụng đồ lạ | Cho ăn nhạt, theo dõi | Kéo dài quá 24 đến 48 giờ |
| Phân lỏng nhiều lần, có nhầy | Viêm ruột, giun sán, căng thẳng | Giữ đủ nước, ghi lại số lần | Trong ngày nếu không đỡ |
| Phân có máu đỏ tươi hoặc đen | Viêm đại tràng nặng, parvo, ngộ độc, dị vật | Không cho ăn thêm, gọi thú y | Ngay |
| Tiêu chảy kèm nôn, bỏ ăn | Parvo, viêm tuỵ, tắc ruột | Không tự xử lý | Ngay |
| Chó con tiêu chảy | Giun, parvo, đổi sữa | Giữ ấm | Ngay, chó con mất nước rất nhanh |
Vì sao chó bị tiêu chảy
Theo Merck Veterinary Manual và các bệnh viện thú y VCA, tiêu chảy là triệu chứng, không phải một bệnh. Các nguyên nhân hay gặp:
- Thay đổi thức ăn đột ngột: đổi loại hạt trong một ngày, cho ăn nhiều đồ béo, sữa bò.
- Ăn vụng: thức ăn thừa, rác, xương, đồ ôi thiu.
- Giun sán và đơn bào: giun đũa, giun móc, Giardia, cầu trùng. Hay gặp ở chó con.
- Virus: parvovirus và care, nhất là ở chó chưa tiêm phòng đủ.
- Ngộ độc: bả, thuốc diệt chuột, thuốc trừ sâu, một số cây cảnh, sô cô la, nho.
- Dị vật: tất, đồ chơi, xương mắc trong ruột.
- Bệnh nội khoa: viêm tuỵ, bệnh gan, thận, dị ứng thức ăn, viêm ruột mạn.
- Căng thẳng: chuyển nhà, gửi chó, đi xa.
Cách kiểm tra mức độ tại nhà
Nhìn và ghi lại mấy điều sau, thú y sẽ hỏi đúng những điều này:
- Số lần đi và dạng phân: nhão, sệt hay toàn nước. Có máu đỏ, máu đen, nhầy hay giun không.
- Ăn uống: còn ăn không, uống nước nhiều hay ít.
- Có nôn không: tiêu chảy kèm nôn làm chó mất nước nhanh gấp nhiều lần.
- Tinh thần: còn vẫy đuôi, chạy chơi hay nằm một chỗ.
- Nướu và da: nướu phải hồng và ướt. Nướu khô, dính, nhợt là dấu hiệu mất nước. Véo nhẹ da gáy rồi thả, da mất nước trở về chậm.
- Chó ăn gì trong 1 đến 2 ngày qua: đồ lạ, xương, rác, thuốc, cây.
Chụp ảnh phân bằng điện thoại, hoặc lấy một ít phân mới cho vào túi kín mang theo khi đi khám. Thú y có thể xét nghiệm tìm giun, đơn bào và parvo.
Xử lý tiêu chảy nhẹ ở chó trưởng thành
Chỉ áp dụng khi chó trưởng thành, khoẻ, tiêu chảy nhẹ, không nôn, không có máu và vẫn tỉnh táo.
- Luôn để sẵn nước sạch. Chó phải uống được. Nếu chó uống vào là nôn thì dừng tự theo dõi, đưa đi thú y.
- Cho dạ dày nghỉ ngắn nếu thú y đồng ý. Một số bác sĩ thú y khuyên nhịn ăn vài giờ với chó lớn khoẻ. Không nhịn ăn với chó con, chó giống nhỏ, chó già hoặc chó có bệnh nền, vì dễ tụt đường huyết.
- Cho ăn nhạt, ít một: cơm trắng nấu nhừ trộn thịt gà luộc bỏ da, bỏ xương, không gia vị. Chia 4 đến 6 bữa nhỏ trong ngày.
- Chuyển dần về thức ăn cũ trong 3 đến 5 ngày khi phân đã thành khuôn, mỗi ngày trộn thêm một phần thức ăn cũ.
- Dọn phân ngay và rửa chỗ chó nằm, vì một số mầm bệnh như parvo và Giardia lây qua phân.
- Theo dõi 24 giờ. Không đỡ, hoặc có thêm dấu hiệu nặng, đi thú y.
Những việc không nên làm
- Không cho uống thuốc của người. Thuốc cầm tiêu chảy, thuốc chứa salicylat hay men tiêu hoá của người có thể gây hại cho chó, và một số giống chó rất nhạy với thuốc. Thuốc cho chó phải do bác sĩ thú y kê.
- Không cho uống sữa bò. Nhiều chó không tiêu được đường lactose, tiêu chảy nặng thêm.
- Không tự ý tẩy giun khi chó đang tiêu chảy nặng mà chưa rõ nguyên nhân.
- Không bỏ đói chó con để "cho ruột nghỉ".
- Không dùng mẹo như cho uống nước lá ổi đặc, bã trà, than củi. Những cách này không thay được việc bù nước và tìm đúng nguyên nhân, và làm chậm lúc đi khám.
Khi nào đưa đi thú y ngay
Đưa chó đi thú y ngay, không chờ theo dõi, khi có một trong các dấu hiệu:
- Chó con dưới 6 tháng hoặc chó chưa tiêm phòng đủ bị tiêu chảy, nhất là kèm nôn, bỏ ăn. Đây là nhóm dễ mắc parvo.
- Phân có máu đỏ tươi nhiều, phân đen như hắc ín, hoặc phân tanh nồng bất thường.
- Nôn nhiều lần, uống nước vào là nôn.
- Lừ đừ, nằm một chỗ, không đứng dậy, run.
- Nướu nhợt, trắng, khô dính, hoặc mắt trũng.
- Bụng căng, đau khi chạm, chó rặn mà không ra.
- Nghi chó ăn bả, thuốc diệt chuột, thuốc của người, hoá chất, dị vật.
- Tiêu chảy kéo dài quá 24 đến 48 giờ dù chó vẫn ăn.
- Chó già hoặc đang có bệnh tim, thận, tiểu đường.
Thú y thường làm gì
Bác sĩ thú y khám tổng quát, hỏi bệnh sử, có thể xét nghiệm phân, test nhanh parvo, xét nghiệm máu, chụp X-quang hoặc siêu âm nếu nghi dị vật. Chó mất nước sẽ được truyền dịch. Thuốc men tuỳ nguyên nhân, do bác sĩ kê sau khi khám.
Câu hỏi thường gặp
Chó bị tiêu chảy nên ăn gì?
Với chó trưởng thành tiêu chảy nhẹ, cho ăn nhạt: cơm trắng nấu nhừ với thịt gà luộc bỏ da, bỏ xương, không nêm gia vị, chia nhiều bữa nhỏ. Cũng có loại thức ăn tiêu hoá dành cho chó do thú y bán. Khi phân thành khuôn thì trộn dần thức ăn cũ lại trong vài ngày.
Chó bị tiêu chảy uống thuốc gì?
Không nên tự cho chó uống thuốc, nhất là thuốc của người. Tiêu chảy có nhiều nguyên nhân khác nhau, từ ăn bậy đến parvo hay ngộ độc, mỗi nguyên nhân xử lý khác. Thuốc phải do bác sĩ thú y kê sau khi khám.
Chó bị tiêu chảy nhưng vẫn ăn uống bình thường có sao không?
Nếu chó trưởng thành vẫn ăn, vẫn chơi, không nôn, phân không có máu thì thường là nhẹ, có thể theo dõi 24 đến 48 giờ với chế độ ăn nhạt. Nếu kéo dài hơn, tái đi tái lại, hoặc chó sụt cân thì cần khám để tìm giun sán, dị ứng thức ăn hoặc bệnh đường ruột mạn.
Chó con bị tiêu chảy và nôn bỏ ăn có nguy hiểm không?
Rất nguy hiểm. Chó con mất nước và tụt đường huyết nhanh, và tiêu chảy kèm nôn ở chó con chưa tiêm đủ là dấu hiệu điển hình của parvo. Cần đưa đi thú y ngay trong ngày, không chờ theo dõi.
Chó bị tiêu chảy màu vàng là bị gì?
Phân vàng lỏng thường do thức ăn đi qua ruột quá nhanh, gặp khi đổi thức ăn, ăn đồ béo hoặc viêm ruột. Màu phân một mình không đủ để biết bệnh. Nếu chó còn khoẻ thì theo dõi như tiêu chảy nhẹ; kèm nôn, bỏ ăn, có máu thì đi thú y.