Chó bị bọ chét thường gãi, cắn nhiều ở lưng dưới gần gốc đuôi, đùi sau và bụng. Chải lông lên giấy trắng ướt, nếu thấy hạt đen nhỏ loang màu nâu đỏ thì đó là phân bọ chét. Muốn hết bọ chét phải làm cùng lúc ba việc: dùng thuốc diệt bọ chét cho chó do thú y kê, điều trị mọi chó mèo trong nhà, và dọn nhà vì phần lớn bọ chét đang ở dạng trứng, ấu trùng, kén trong sàn và đồ vải. Làm liên tục ít nhất ba tháng.
| Dấu hiệu | Ý nghĩa | Việc làm | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Gãi nhiều, thấy con nhỏ nâu nhảy | Có bọ chét trưởng thành | Chải, dùng thuốc theo đơn | Để chọn thuốc đúng |
| Hạt đen loang đỏ trên giấy ướt | Phân bọ chét | Như trên | Như trên |
| Rụng lông, đỏ da vùng gốc đuôi | Dị ứng nước bọt bọ chét | Diệt bọ chét triệt để | Sớm, có thể cần thuốc chống ngứa |
| Đốt trắng như hạt gạo quanh hậu môn | Sán dây Dipylidium | Mang mẫu đi | Để tẩy sán đúng |
| Chó con nhiều bọ chét, nướu nhợt, yếu | Thiếu máu | Giữ ấm | Ngay |
Bọ chét trên chó là loài gì
Theo Merck Veterinary Manual và CAPC, bọ chét hay gặp trên chó lại chủ yếu là bọ chét mèo Ctenocephalides felis. Bọ chét trưởng thành sống trên con vật, hút máu và đẻ trứng. Trứng rơi xuống sàn, đệm, thảm, nở thành ấu trùng, rồi kết kén. Kén có thể nằm im nhiều tuần đến vài tháng, nở khi có hơi ấm và rung động của vật chủ đi qua. Vì vậy các tài liệu thú y thường nhắc rằng bọ chét trưởng thành thấy trên chó chỉ là phần nhỏ, còn phần lớn nằm trong môi trường.
Cách kiểm tra chó có bọ chét
- Cho chó đứng trên tờ giấy trắng.
- Dùng lược răng dày chải kỹ vùng lưng dưới, gốc đuôi, bụng, bẹn.
- Xem trên lược có con nhỏ màu nâu, dẹt hai bên, nhảy nhanh không.
- Gõ vụn trên lược xuống giấy trắng đã làm ẩm. Hạt đen loang ra màu nâu đỏ là phân bọ chét, vì chứa máu đã tiêu.
- Nhìn quanh hậu môn và chỗ chó nằm có đốt trắng nhỏ như hạt gạo không.
Bệnh đi kèm bọ chét
- Viêm da dị ứng do bọ chét: theo VCA, chỉ vài vết đốt cũng đủ gây ngứa dữ dội ở chó dị ứng. Chó gãi, cắn vùng lưng dưới đến rụng lông, lở da, nhiễm trùng thêm.
- Sán dây Dipylidium caninum: chó nuốt bọ chét mang ấu trùng sán khi liếm lông. Thấy đốt sán trắng như hạt gạo quanh hậu môn hoặc trong phân.
- Thiếu máu: chó con, chó nhỏ bị bọ chét nhiều có thể mất máu đáng kể, nướu nhợt, yếu.
- Lây sang người: bọ chét có thể đốt người, gây nốt ngứa ở cổ chân.
Diệt bọ chét từng bước
- Đưa chó đi thú y chọn thuốc. Có thuốc nhỏ gáy, viên nhai, vòng cổ. Thuốc phải hợp tuổi, cân nặng, tình trạng mang thai. Một số thuốc cho chó độc với mèo, không dùng lẫn.
- Điều trị tất cả chó mèo trong nhà cùng lúc, kể cả con không thấy ngứa.
- Hút bụi mỗi ngày trong vài tuần đầu: sàn, thảm, sofa, gầm giường, khe sàn, trong xe. Rung động của máy hút còn làm kén nở ra để bị diệt. Bỏ túi bụi ra ngoài ngay.
- Giặt đồ nằm, chăn, áo của chó bằng nước nóng hằng tuần, phơi khô.
- Hạn chế chó vào chỗ ẩm tối như gầm nhà, kho, nơi ấu trùng dễ sống.
- Dùng thuốc đều đặn đúng hạn, ít nhất ba tháng liên tục. Theo VCA, cần thời gian này để diệt hết các lứa bọ chét nở dần từ kén.
- Tẩy sán dây theo chỉ định của thú y nếu thấy đốt sán.
Những việc không nên làm
- Không tắm chó bằng thuốc trừ sâu, thuốc xịt muỗi, dầu hoả.
- Không dùng thuốc diệt bọ chét của chó cho mèo và ngược lại.
- Không dùng hai loại thuốc cùng lúc khi chưa hỏi thú y.
- Không chỉ tắm sữa tắm trị bọ chét rồi thôi. Sữa tắm diệt được bọ chét đang có trên lông nhưng không bảo vệ lâu và không diệt được kén trong nhà.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Chó con hoặc chó nhỏ nhiều bọ chét, nướu nhợt, yếu, lạnh.
- Da lở loét, có mủ, mùi hôi do gãi.
- Chó run, chảy dãi, đi loạng choạng sau khi dùng thuốc trị bọ chét. Mang theo hộp thuốc.
- Ngứa dữ dội không đỡ dù đã diệt bọ chét.
Câu hỏi thường gặp
Chó con bị bọ chét cắn phải làm sao?
Chải bọ chét bằng lược răng dày, lau người chó con bằng khăn ấm, giữ khô ấm. Đưa đi thú y để chọn thuốc phù hợp tuổi, vì nhiều thuốc chỉ dùng được từ vài tuần tuổi và cân nặng tối thiểu. Dọn chỗ nằm của cả ổ và điều trị chó mẹ.
Chó bị ngứa có phải do bọ chét không?
Bọ chét là nguyên nhân ngứa hay gặp, nhất là ngứa vùng lưng dưới và gốc đuôi. Ngoài ra còn ghẻ, nấm, dị ứng thức ăn, dị ứng môi trường. Thử phân bọ chét trên giấy ướt là bước kiểm tra đơn giản đầu tiên.
Chó con bị sán dây có phải do bọ chét không?
Sán dây Dipylidium, loại hay gặp ở chó, lây khi chó nuốt bọ chét mang ấu trùng. Nếu chỉ tẩy sán mà không diệt bọ chét thì chó sẽ nhiễm lại. Cần làm cả hai việc theo hướng dẫn của thú y.
Chó bị rụng lông nhiều có phải do bọ chét?
Có thể, khi rụng lông kèm ngứa và tập trung ở lưng dưới, gốc đuôi. Rụng lông còn do thay lông theo mùa, ghẻ, nấm, bệnh nội tiết. Nếu không thấy bọ chét mà vẫn rụng nhiều, đi thú y để tìm nguyên nhân.