Chó bị viêm tai thường lắc đầu, gãi tai, nghiêng đầu, tai đỏ, có dịch nâu hoặc vàng và mùi hôi. Cần đưa đi thú y soi tai để xem màng nhĩ còn nguyên không và lấy dịch soi tìm nấm men, vi khuẩn, ve tai, vì mỗi nguyên nhân dùng thuốc khác nhau và một số thuốc nhỏ tai gây hại nếu màng nhĩ thủng. Nếu chó vẹo cổ, đi loạng choạng, mắt giật, hoặc vành tai phồng như túi nước thì phải khám sớm.
| Dấu hiệu | Có thể là | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Lắc đầu, gãi tai, dịch nâu, mùi hôi | Viêm tai ngoài do nấm men, vi khuẩn | Không ngoáy sâu | Trong vài ngày |
| Dịch đen khô như bã cà phê, rất ngứa, hay ở chó con | Ve tai | Tách khỏi chó mèo khác | Trong vài ngày |
| Lắc đầu dữ dội đột ngột sau khi đi cỏ | Dị vật như hạt cỏ | Không nhỏ gì vào tai | Trong ngày |
| Vành tai phồng mềm như túi nước | Tụ máu vành tai | Không chọc | Sớm |
| Vẹo cổ, đi vòng, mắt giật, mất thăng bằng | Viêm tai giữa, tai trong | Giữ chó an toàn | Ngay |
| Tai sưng đau, chó kêu khi chạm, dịch mủ có máu | Viêm nặng | Không tự nhỏ thuốc | Ngay |
Vì sao chó hay bị viêm tai
Theo VCA và Merck Veterinary Manual, ống tai chó dài và gập hình chữ L, gồm đoạn đứng và đoạn ngang, nên dễ giữ ẩm và ráy. Viêm tai ngoài hiếm khi tự nhiên xảy ra; thường có một nguyên nhân gốc:
- Dị ứng: dị ứng môi trường và dị ứng thức ăn là nguyên nhân gốc hay gặp nhất. Chó dị ứng thường viêm tai cả hai bên, tái đi tái lại.
- Ve tai Otodectes, nhất là chó con.
- Dị vật: hạt cỏ, cát.
- Độ ẩm: tắm, bơi mà không lau khô tai.
- Cấu trúc tai: tai cụp, nhiều lông trong ống tai như Cocker, Poodle, Shih Tzu, Golden.
- Bệnh nội tiết như suy giáp.
Trên nền đó, nấm men Malassezia và vi khuẩn sinh sôi gây viêm, dịch và mùi hôi.
Cách tự kiểm tra tai chó
- Lật vành tai dưới ánh sáng tốt.
- Tai bình thường màu hồng nhạt, ít ráy màu vàng nhạt, không mùi.
- Tai viêm đỏ, dày, sưng, có dịch nâu, vàng, đen hoặc mủ, mùi chua hoặc hôi.
- Ấn nhẹ gốc tai: chó đau kêu, né đầu, hoặc nghe tiếng óc ách là có nhiều dịch.
- So sánh hai tai. Chỉ một bên bị đột ngột thì nghĩ đến dị vật.
Xử lý và chăm sóc
- Đi thú y để soi tai và soi dịch trước khi nhỏ bất kỳ thuốc gì. Bác sĩ chọn thuốc nhỏ tai theo kết quả, có thể cần rửa tai tại phòng khám nếu dịch nhiều.
- Nhỏ thuốc đúng cách: lật vành tai, nhỏ đúng số giọt, xoa nhẹ gốc tai để thuốc chảy xuống, để chó lắc đầu, lau phần dịch ở cửa tai bằng bông.
- Dùng đủ thời gian bác sĩ dặn, không dừng khi thấy đỡ ngứa. Tái khám để bác sĩ soi lại.
- Không ngoáy tai bằng que bông sâu vào ống tai, dễ đẩy ráy vào trong và làm trầy da.
- Không nhỏ dầu, rượu, oxy già, nước muối pha tự chế, tỏi. Những thứ này kích ứng da và có thể hại tai giữa nếu màng nhĩ thủng.
- Lau khô tai sau khi tắm, bơi.
- Điều trị bệnh gốc như dị ứng theo hướng dẫn của thú y. Nếu không, viêm tai sẽ quay lại.
Viêm tai để lâu làm ống tai dày lên, hẹp lại, có khi vôi hoá. Theo Merck, trường hợp này có thể phải mổ.
Phồng tai ở chó
Phồng tai là tụ máu vành tai. Chó lắc đầu, gãi tai mạnh làm vỡ mạch máu giữa hai lớp da vành tai, máu đọng lại thành túi phồng mềm. Nguyên nhân thường là viêm tai, ve tai hoặc dị ứng gây ngứa. Theo VCA, để tự tiêu sẽ lâu và vành tai có thể co rúm, biến dạng. Thú y có thể hút dịch, đặt ống dẫn lưu hoặc mổ, đồng thời chữa viêm tai. Không tự chọc kim ở nhà vì dễ nhiễm trùng.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Chó vẹo cổ, nghiêng đầu một bên, đi vòng tròn, loạng choạng, ngã.
- Mắt giật qua lại, nôn kèm mất thăng bằng.
- Tai rất đau, chó không cho chạm, kêu khi há miệng.
- Dịch tai có mủ, có máu, mùi hôi nặng.
- Mặt bên đó xệ xuống, không nháy mắt được.
- Vành tai phồng to.
- Chó lắc đầu dữ dội đột ngột sau khi đi bụi cỏ.
Câu hỏi thường gặp
Chó bị viêm tai giữa có nguy hiểm không?
Viêm tai giữa khó chữa hơn viêm tai ngoài và có thể gây vẹo cổ, mất thăng bằng, liệt dây thần kinh mặt. Thường cần thú y soi tai, chụp phim, có khi rửa tai dưới gây mê và dùng thuốc dài ngày. Không tự nhỏ thuốc khi chưa biết màng nhĩ còn hay không.
Chó bị phồng tai có tự khỏi không?
Có khi tự xẹp dần sau nhiều tuần nhưng vành tai thường co rúm, dày cứng. Nguyên nhân gây ngứa vẫn còn nên dễ phồng lại. Nên đưa đi thú y để xử lý túi máu và chữa viêm tai cùng lúc.
Chó bị sưng tai phải làm sao?
Sưng vành tai thường là tụ máu, sưng ống tai là viêm. Đưa chó đi thú y soi tai, không nhỏ thuốc hay chọc hút ở nhà. Trong lúc chờ, ngăn chó gãi bằng loa chống liếm.
Chó bị vẹo cổ có phải do viêm tai không?
Viêm tai giữa, tai trong là nguyên nhân hay gặp. Chó già còn có hội chứng tiền đình vô căn, và một số ca do bệnh não. Vẹo cổ đột ngột cần đi thú y sớm để phân biệt.
Chó con bị viêm tai có phải do ve tai?
Chó con viêm tai với dịch đen khô như bã cà phê, rất ngứa, thường do ve tai. Ve tai lây nhanh sang chó mèo khác trong nhà. Thú y soi dịch tai dưới kính hiển vi để xác định và điều trị cả đàn.