Chó bị hôi miệng phần lớn do cao răng và viêm nha chu: vi khuẩn bám ở chân răng sinh mùi, nướu đỏ, chảy máu, lâu ngày tụt nướu và lung lay răng. Cách chữa hiệu quả là đưa chó đi thú y cạo vôi răng dưới gây mê, sau đó chải răng tại nhà hằng ngày bằng kem đánh răng dành cho chó. Nếu hơi thở có mùi khai như nước tiểu, mùi ngọt như trái cây, hoặc hôi miệng kèm chảy dãi, bỏ ăn, sưng mặt, chảy máu miệng thì cần khám sớm vì có thể là bệnh thận, tiểu đường, áp xe hay khối u.
| Mùi và dấu hiệu | Có thể là | Việc làm | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Hôi, răng vàng nâu, nướu đỏ | Cao răng, viêm nha chu | Chải răng, khám định kỳ | Hẹn khám răng |
| Hôi nặng, răng lung lay, chảy máu nướu | Viêm nha chu nặng | Cho ăn mềm | Sớm |
| Hôi, sưng dưới mắt hoặc hàm | Áp xe chân răng | Không nặn | Trong 1 đến 2 ngày |
| Mùi khai như nước tiểu, uống nhiều, sụt cân | Bệnh thận | Ghi lại lượng nước uống | Sớm, xét nghiệm máu |
| Mùi ngọt như trái cây, uống nhiều, tiểu nhiều | Tiểu đường, nhiễm toan ceton | Không tự xử lý | Ngay nếu chó mệt, nôn |
| Hôi đột ngột, chảy dãi, cào miệng | Dị vật kẹt, vết thương | Soi miệng | Trong ngày |
| Hôi, khối sùi, chảy máu trong miệng | U miệng | Không cắt, không đốt | Sớm |
| Chó con 4 đến 6 tháng hôi miệng nhẹ | Thay răng | Cho gặm đồ mềm phù hợp | Nếu răng sữa không rụng |
Vì sao chó bị hôi miệng
Bệnh nha chu là nguyên nhân hàng đầu. Theo Hiệp hội Thú y Hoa Kỳ (AVMA), bệnh nha chu là một trong những bệnh hay gặp nhất ở chó, và phần lớn chó đã có dấu hiệu bệnh từ khoảng 3 tuổi. Mảng bám vi khuẩn trên răng khoáng hoá thành cao răng trong vài ngày, lan xuống dưới nướu gây viêm, phá huỷ mô giữ răng. Chó giống nhỏ như Poodle, Chihuahua, Phốc sóc, Yorkshire và giống mặt ngắn răng mọc chen chúc bị sớm và nặng hơn.
Ăn bậy: phân, rác, xác động vật.
Dị vật kẹt trong miệng: xương, que, dây kẹt giữa răng.
Áp xe chân răng, thường do răng gãy lộ tuỷ hoặc nha chu nặng.
Bệnh toàn thân: theo VCA, hơi thở mùi khai như ammonia có thể gặp ở chó suy thận; hơi thở mùi ngọt hoặc mùi trái cây có thể gặp ở chó tiểu đường không kiểm soát; hôi miệng kèm vàng da, nôn có thể liên quan bệnh gan.
U trong miệng, hay gặp ở chó lớn tuổi.
Cách tự kiểm tra miệng chó
- Chọn lúc chó thư giãn, lật nhẹ môi trên hai bên.
- Nhìn răng hàm trên phía sau và răng nanh, nơi cao răng bám nhiều nhất.
- Nhìn đường viền nướu: hồng là tốt; đỏ, sưng, chảy máu khi chạm là viêm.
- Xem có răng gãy, đổi màu xám hồng, lung lay không.
- Nhìn lưỡi, vòm miệng, má trong: có khối sùi, vết loét, dị vật không.
- Ngửi hơi thở, chú ý mùi khai hoặc mùi ngọt.
- Để ý chó có nhai một bên, nhả thức ăn, chảy dãi, cào miệng không.
Điều trị và chăm răng
- Khám răng và cạo vôi tại thú y. Theo AVMA và Hiệp hội Nha khoa Thú y Hoa Kỳ, làm sạch răng đúng cách cần gây mê để cạo sạch phần dưới nướu, chụp X-quang răng và đánh giá chân răng. Cạo vôi khi chó thức chỉ làm sạch mặt ngoài, bỏ sót phần gây bệnh.
- Nhổ hoặc chữa răng hỏng theo chỉ định của bác sĩ.
- Chải răng hằng ngày bằng bàn chải dành cho chó và kem đánh răng thú cưng. Tập dần: vài ngày đầu chỉ cho liếm kem, rồi chải vài răng, tăng dần.
- Không dùng kem đánh răng của người. Nhiều loại chứa xylitol, rất độc với chó, và chứa fluor, chất tạo bọt không nên nuốt.
- Đồ gặm và thức ăn hỗ trợ răng chỉ là phụ, không thay chải răng. Tránh cho gặm xương cứng, sừng, móng, đá vì dễ gãy răng.
- Khám răng định kỳ hằng năm, chó giống nhỏ có thể cần dày hơn.
Những việc không nên làm
- Không tự cạo cao răng bằng dụng cụ kim loại ở nhà, dễ làm rách nướu và trầy men răng.
- Không cho chó ngậm nước súc miệng của người.
- Không bôi phèn chua, muối hột, chanh lên nướu.
- Không tự cho uống thuốc kháng sinh của người để "hết hôi".
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Sưng mặt, sưng dưới mắt, sưng hàm.
- Chảy máu miệng, chảy dãi nhiều, cào miệng, nhả thức ăn.
- Bỏ ăn, sụt cân, uống nhiều, tiểu nhiều.
- Hơi thở mùi khai hoặc mùi ngọt kèm mệt, nôn.
- Có khối sùi, vết loét lâu lành trong miệng.
- Răng gãy lộ phần hồng hoặc đen ở giữa.
Câu hỏi thường gặp
Chó bị rụng răng có sao không?
Chó con thay răng sữa từ khoảng 3 đến 6 tháng tuổi là bình thường. Chó trưởng thành rụng răng thường do viêm nha chu nặng hoặc chấn thương, cần khám để xử lý các răng còn lại và tìm ổ nhiễm trùng.
Chó con bị gãy răng có mọc lại không?
Nếu là răng sữa, răng vĩnh viễn sẽ mọc thay, nhưng răng sữa gãy lộ tuỷ vẫn có thể nhiễm trùng và ảnh hưởng mầm răng bên dưới, nên cho thú y xem. Răng vĩnh viễn gãy thì không mọc lại.
Chó con rụng răng có hôi miệng không?
Trong giai đoạn thay răng, nướu có thể hơi đỏ và miệng hơi có mùi, thường tự hết. Nếu răng sữa không rụng mà răng mới đã mọc bên cạnh, hay gặp ở răng nanh chó nhỏ, cần thú y nhổ răng sữa để tránh lệch khớp cắn và giắt thức ăn.
Chó không ăn chảy nước dãi có phải do răng?
Có thể do áp xe răng, răng gãy, dị vật kẹt trong miệng hoặc vết loét. Chảy dãi và bỏ ăn còn gặp khi buồn nôn, ngộ độc, sốt. Nếu kéo dài quá một ngày, hoặc chó chảy dãi nhiều đột ngột, đi thú y ngay.