Chó bị ong đốt một nốt, chỉ sưng đỏ tại chỗ, vẫn thở bình thường thì lấy ngòi ra bằng cách gạt ngang, chườm lạnh 10 phút và theo dõi sát vài giờ. Nếu chó bị đốt trong miệng hoặc họng, bị nhiều ong đốt cùng lúc, hoặc có mặt sưng to lan xuống cổ, nổi mề đay khắp người, nôn, tiêu chảy, thở khó, nướu nhợt, lả người, thì đưa đi thú y ngay. Không tự cho chó uống thuốc chống dị ứng của người khi chưa hỏi bác sĩ thú y.
| Tình huống | Mức độ | Việc làm | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Một nốt ở chân, thân, sưng nhẹ | Nhẹ | Lấy ngòi, chườm lạnh | Nếu sưng tăng sau vài giờ |
| Sưng một bên mõm, mí mắt | Trung bình | Chườm lạnh, theo dõi thở | Gọi thú y hỏi, đi nếu sưng lan |
| Đốt trong miệng, lưỡi, họng | Nặng | Không chờ | Ngay, sưng có thể bít đường thở |
| Nổi mề đay khắp người, nôn, tiêu chảy | Nặng | Không chờ | Ngay |
| Lả, nướu nhợt, thở khó | Sốc phản vệ | Chở đi ngay | Ngay lập tức |
| Bị cả đàn ong đốt | Nặng | Đưa khỏi chỗ ong, chở đi | Ngay, theo dõi thận và máu nhiều ngày |
Vì sao ong đốt có thể nguy hiểm cho chó
Chó hay đớp, ngửi côn trùng nên hay bị đốt ở mõm, môi, bàn chân. Theo VCA và Merck Veterinary Manual, phần lớn trường hợp chỉ gây đau, sưng tại chỗ và tự giảm trong 12 đến 24 giờ. Có hai tình huống nguy hiểm:
- Phản ứng dị ứng toàn thân, sốc phản vệ: thường xuất hiện trong vòng vài phút đến khoảng nửa giờ sau khi bị đốt. Chó có thể nôn, tiêu chảy, nổi mề đay, mặt sưng, rồi lả, nướu nhợt, thở khó.
- Bị nhiều nốt đốt cùng lúc, như khi phá tổ ong vò vẽ, ong bắp cày, ong mật cả đàn. Lượng nọc lớn có thể gây tổn thương hồng cầu, thận, gan, và triệu chứng có khi xuất hiện muộn sau 1 đến 2 ngày.
Chó nhỏ, chó con bị đốt nhiều nguy hiểm hơn chó lớn vì lượng nọc tính trên cân nặng cao hơn.
Cách lấy ngòi ong đúng
Chỉ ong mật để lại ngòi. Ong vò vẽ, ong bắp cày không để lại ngòi nhưng đốt được nhiều lần.
- Giữ chó bình tĩnh, nhờ người giữ nếu cần. Chó đau có thể cắn.
- Vạch lông tìm ngòi: một chấm đen nhỏ, có túi nọc ở đầu.
- Gạt ngang ngòi ra bằng mép thẻ cứng hoặc lưng dao cùn, sát mặt da.
- Không dùng nhíp hay ngón tay bóp túi nọc, vì sẽ bơm thêm nọc vào da.
- Rửa chỗ đốt bằng nước sạch.
Chăm sóc sau khi lấy ngòi
- Chườm lạnh: khăn mỏng bọc đá hoặc túi lạnh, đặt lên chỗ sưng khoảng 10 phút, nghỉ rồi lặp lại. Không áp đá trực tiếp lên da.
- Ngăn chó gãi, liếm chỗ đốt.
- Cho chó nằm yên chỗ mát, để sẵn nước.
- Theo dõi ít nhất vài giờ đầu: nhịp thở, màu nướu, mặt có sưng thêm không, có nôn, tiêu chảy không.
- Kiểm tra xem có nốt đốt khác không, nhất là trong miệng và bàn chân.
- Không bôi dầu gió, vôi, kem đánh răng, nước tiểu, tỏi lên chỗ đốt.
- Không tự cho uống thuốc chống dị ứng, thuốc giảm đau của người. Một số thuốc giảm đau của người rất độc với chó, còn thuốc chống dị ứng phải do bác sĩ thú y quyết định loại và liều theo cân nặng.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Chó bị đốt trong miệng, lưỡi, họng, hoặc có dấu hiệu nuốt khó, thở rít.
- Mặt, mõm, mí mắt sưng to, sưng lan xuống cổ.
- Nổi mề đay khắp người.
- Nôn, tiêu chảy, chảy dãi nhiều sau khi bị đốt.
- Lả, loạng choạng, nướu nhợt hoặc tím, thở nhanh khó.
- Bị nhiều ong đốt cùng lúc, kể cả khi chó còn tỉnh.
- Chó đã từng bị dị ứng nặng với ong đốt trước đây.
- Trong 1 đến 3 ngày sau khi bị nhiều ong đốt: nước tiểu đỏ sẫm hoặc nâu, bỏ ăn, nôn, vàng da.
Phòng chó bị ong đốt
- Kiểm tra vườn, mái hiên, bụi rậm tìm tổ ong. Nhờ người có kinh nghiệm hoặc dịch vụ chuyên nghiệp gỡ tổ ong vò vẽ.
- Không để chó đào bới gần tổ ong đất.
- Dọn quả rụng, đồ ăn ngọt ngoài sân vì thu hút ong.
- Nếu chó từng bị sốc phản vệ, hỏi thú y về kế hoạch xử lý khẩn cấp.
Câu hỏi thường gặp
Chó bị ong đốt có sao không?
Đa số chỉ sưng đau tại chỗ và giảm trong một ngày. Nguy hiểm khi chó dị ứng nặng, bị đốt trong miệng họng, hoặc bị nhiều ong đốt cùng lúc. Theo dõi sát vài giờ đầu và đi thú y ngay nếu có dấu hiệu nặng.
Chó bị ong đốt sưng mặt phải làm sao?
Chườm lạnh và theo dõi nhịp thở. Nếu sưng chỉ ở một bên mõm và không tăng thêm, gọi thú y hỏi ý kiến. Nếu sưng lan cả mặt, xuống cổ, kèm nổi mề đay, nôn hay thở khó thì chở đi thú y ngay.
Chó bị ong đốt mồm có nguy hiểm không?
Đốt ở môi ngoài thường chỉ sưng. Đốt vào lưỡi, trong miệng hoặc họng nguy hiểm hơn vì sưng có thể làm hẹp đường thở. Nên đưa chó đi thú y sớm, nhất là khi chó chảy dãi, nuốt khó, thở rít.
Chó con bị ong đốt phải làm sao?
Lấy ngòi, chườm lạnh nhẹ, giữ ấm người và theo dõi sát. Chó con nhỏ, lượng nọc tính trên cân nặng cao, nên bị đốt nhiều nốt, đốt vào mặt, miệng hoặc có bất kỳ dấu hiệu mệt, nôn, thở nhanh thì đi thú y ngay.